Historia rynków terminowych wywodzi się od transakcji towarami rolniczymi. Obecnie stanowią one nie więcej niż jedną piątą wszystkich wszystkich transakcji kontraktami terminowymi jednak kiedyś to właśnie one stały się podstawą rynku terminowego. W dzisiejszych czasach rynki terminowe obejmują większość głównych rodzajów rynków na świecie. Mamy kontrakty na rynku stóp procentowych, kontrakty na indeksy giełdowe, surowce energetyczne, takie jak ropa naftowa czy gaz, kontrakty terminowe na złoto i inne metale szlachetne i wiele wiele innych.
Obroty na rynkach terminowych z dnia na dzień znacznie rosną – o przyczynach tego zjawiska za chwilę, teraz mały przykład, który powinien wyjaśnić istotę rynków terminowych. Przypuśćmy, że zarządzamy elektrownią zasilaną węglem, który jest niezbędny do naszej działalności. Jeśli obawiamy się wzrostu ceny tego surowca np. podczas nadchodzącej zimy możemy kupić kontrakty terminowe na węgiel, które zabezpieczą nas przed ewentualnymi skokami cen tego surowca. Jeżeli cena węgla nagle wzrośnie, zysk jaki uzyskamy z kontraktów terminowych na węgiel pokryje wyższe koszty zakupu surowca na zimę. Jeśli natomiast cena węgla spadnie, stracimy na zakupionym kontrakcie terminowym ale straty odbijemy sobie kupując tańszy węgiel. Takie działanie nazywamy hedgingiem.
A więc na rynku kontraktów terminowych zawierane są kontrakty na różnego rodzaju towary, instrumenty finansowe i inne – z przyszłą data dostawy. Dla instytucji przemysłowych jest to forma zabezpieczenia przed zmianami cen, natomiast dla graczy giełdowych jest to próbą zarobienia na przewidywaniu zmiany cen danego instrumentu.
Zalety kontraktów terminowych:
1. Standaryzacja kontraktu – kontrakty zawierane są na określone ilości towaru po określonej cenie, uczestnicy rynku nie muszą szukać konkretnych sprzedający lub kupujących.
2. Płynność – dostęp do globalnych platform transakcyjnych gwarantuje bardzo dużą płynność kontraktów terminowych
3. Bardzo prosty sposób zwierania transakcji
4. Możliwość korzystania z dobrodziejstw dźwigni finansowej
5. Stosunkowo niskie koszty poszczególnych transakcji
Por. J. D. Schwager “Mistrzowie Rynków Finansowych”
OECD to Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, która powstała w 14 grudnia 1960 roku. Do założenia organizacji przyczyniło się 20 państw, obecnie liczy ona 31 najbogatszych krajów świata. Polska należy do grupy państw OECD od 22 listopada 1996 – głównym negocjatorem oraz pierwszym akredytowanym sekretarzem z Polski był Mieczysław Szostak.
Do grupy państw OECD – Organization for Economic Co-operation and Development neleżą obecnie:
Australia (1971)
Austria
Czechy (1995)
Dania
Finlandia (1969)
Grecja
Holandia
Islandia
Japonia (1964)
Luksemburg
Meksyk (1994)
Norwegia
Nowa Zelandia (1973)
Stany Zjednoczone
Szwecja
Węgry (1996)
Wielka Brytania
Belgia
Chile (2010)
Francja
Hiszpania
Irlandia
Izrael (2010)
Kanada
Korea Południowa (1996)
Niemcy
Polska (1996)
Portugalia
Słowacja (2000)
Szwajcaria
Turcja
Włochy
WIBOR to odpowiednik stopy procentowej na rynku międzybankowym. Jeśli banki posiadają wolne środki, których w danym momencie nie przeznaczają na kredyty czy inwestycje mogą pożyczyć je innym bankom, które w tym momencie posiadają niedobór środków. Pożyczki te udzielane są właśnie na warunkach nie gorszych niż stopa WIBOR.
Ustalanie stopy WIBOR odbywa się w każdy dzień roboczy o godzinie 11. Banki składają oferty, najniższa i najwyższa zostają odrzucone a pozostałe się uśrednia i otrzymuję stopę WIBOR.
WIBOR z angielskiego Warsaw Interbank Offered Rate funkcjonuje w Polsce od 1991 roku, jako odpowiednik międzybankowych stóp procentowych w innych krajach np. londyńskiego LIBOR.
Obligacje Skarbu Państwa
Emitentem obligacji rządowych w Polsce jest Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Finansów. Oznacza to, że tego typu obligacje obarczone są praktycznie zerowym ryzykiem. Taki emitent niezależnie od warunków rynkowych gwarantuje inwestorowi ustalona stopę procentową oraz terminową płatność. Obligacje posiadają nominał 100 zł lub jego wielokrotność i są obligacjami na okaziciela nie mającymi formy dokumentu – są w formie zdematerializowanej, czyli zapisywane elektronicznie na specjalnym koncie inwestora. Nabywcami obligacji skarbowych mogą być osoby fizyczne i prawne oraz spółki niepowiadające osobowości prawnej. Obligacje oszczędnościowe nabywane mogą być jedynie przez osoby fizyczne.
Obligacje Skarbowe mogą mieć stałe lub zmienne oprocentowanie a odsetki wypłacenie po upływie okresu odsetkowego lub kapitalizowane. W przypadku kapitalizacji odsetki doliczane są do posiadanych środków i oprocentowane w następnym okresie rozliczeniowym, który najczęściej wynosi rok.
W zależności od budowy oraz terminu wykupu wyróżniamy 4 rodzaje obligacji oferowanych na rynku pierwotnym przez sieć sprzedaży detalicznej:
1. Dwuletnie obligacje oszczędnościowe ze stałym oprocentowaniem
Istnieją od czerwca 1999 roku. Emitowane są co miesiąc dlatego praktycznie zawsze dostępne są dla inwestorów. Każda emisja posiada swoje oznaczenie DOS oraz data wykupu, np. DOS0112 dla obligacji zakupionych w styczniu 2010. Cena sprzedaży wynosi 100 zł. Odsetki naliczane są w okresach rocznych oraz kapitalizowane tzn. W pierwszym roku odsetki naliczone są od wartości zakupionych obligacji a w drugim od tej kwoty powiększonej o odsetki z pierwszego roku.
2. Trzyletnie obligacje o zmiennym oprocentowaniu
Najstarszy rodzaj obligacji skarbowych – pierwsze zostały wyemitowane w sierpniu 1992 roku. Emisja tych obligacji odbywa się co trzy miesiące – luty, maj, sierpień i listopad. Wartość emisji wynosi 100 zł, można nimi obracać na rynku regulowanym (GPW). Okres odsetkowy dla obligacji 3 letnich wynosi 6 miesięcy, odsetki są wypłacane co okres a nie kapitalizowane, jak w przypadku obligacji dwuletnich. Odsetki obliczane są jako iloczyn stawki bazowej dla danego okresu i współczynnika marży odsetkowej. Stawka bazowa to średnia arytmetyczna WIBOR 6M za okres pięciu dni roboczych następujących po sobie.
3. Czteroletnie obligacje oszczędnościowe
Tak jak w przypadku obligacji dwuletnich, tu również mamy oprocentowanie zmienne indeksowane. Cena to 100 zł, a emisje odbywają się co miesiąc. Okresy odsetkowe wynoszą jeden rok – wypłata odsetek następuje po zakończeniu każdego okresu odsetkowego. Oprocentowanie indeksowane jest co okres odsetkowy na podstawie stopy inflacji z ostatnich 12 miesięcy.
4. Obligacja dziesięcioletnie – emerytalne
Oznaczenie EDO, cena jak w przypadku wszystkich pozostałych obligacji skarbowych wynosi 100 zł. Obligacje dziesięcioletnie posiadają roczne okresy odsetkowe ze zmiennym oprocentowaniem. Emisja obligacji odbywa się co miesiąc. Jako obligacje o najdłuższym okresie zapadalności posiadają również najwyższe oprocentowanie. Należy jednak pamiętać, że oprocentowanie podawane przez emitenta jest tylko oprocentowaniem w pierwszym okresie odsetkowym.
Kwestie podatkowe.
Oprocentowanie obligacji traktowane jest jak każde inne zyski kapitałowe i podlegają opodatkowaniu. Na szczęście mamy tu minimum formalności, nie musimy wypełniać żadnych formularzy, wszystko jest regulowane na bieżąco przez dealera obligacji – w efekcie, po zakończeniu okresu odsetkowego otrzymujemy odsetki pomniejszone o wielkość podatku.
Gdzie kupić obligacje?
Poniżej przedstawimy dwa najprostsze sposoby zakupu obligacji.
Pierwszy z nich to rejestracja na rządowej stronie Obligacji skarbowych. Po założeniu konta możemy dokonywać kupna, sprzedaży i zamiany obligacji.
Drugi sposób to bezpłatne założenie konta bankowego w PKO Banku Polskim. Kliknij tu aby wypełnić szybki i łatwy formularz, dzięki któremu już niedługo będziesz mógł sprawnie i bez większych problemów zarządzać swoimi obligacjami z domowego komputera.
Komentarze